‘Gristelijke biografieën mogen best gedramatiseerd worden’

getemdetijgerGisteren schreven we over Getemde Tijger, de spectaculaire bekeringsbiografie van Tony Anthony, die – zo constateert de Britse Evangelische Alliantie nu – op een aantal essentiële onderdelen niet klopt. De logische vraag die zich opdringt is: waarom is dit de afgelopen jaren (het boek kwam in 2004 uit) door niemand in de gristelijke wereld opgemerkt? Willen we dit soort verhalen zo graag geloven dat basale feiten niet meer worden gecheckt?

Onder oosterse vechtsporters werd het getuigenis van Tony Anthony al vrij snel na publicatie in twijfel getrokken. In 2007 startte op Bullshido, een forum dat fraudulente martial arts-beoefenaars ontmaskert, al een topic over Anthony, met inmiddels meer dan 700 reacties.

De in zijn biografie beschreven vechtkunsten werden door kenners al snel als ‘fantasie’ afgedaan. Een aantal scènes was aantoonbaar uit Kung Fu-films overgenomen. Voor zijn claim dat hij drievoudig wereldkampioen Kung Fu was geweest was geen enkele onderbouwing te vinden. Dat Anthony kritische vragen ontwijkend beantwoordde, hielp ook niet echt. De meeste discrepanties die nu naar buiten komen waren toen al bekend, zo blijkt uit de reacties op het Bullshido-forum.

Kritische vragen stelselmatig genegeerd

Wisten de gristelijke uitgever en mede-auteur van zijn boek van deze discussie? Ja, want critici trokken toen al aan de bel. De uitgever, Authentic Media, gaf toe dat de feiten in het boek niet waren gecheckt. Ze hadden overlegd met Anthony en waren overeen gekomen dat er aanvullende Q&A’s op Anthony’s website zouden worden geplaatst. Die Q&A-rubriek kwam er wel, maar Anthony behandelde alleen theologische vragen, alle kritische vragen werden genegeerd.

Ook in Nederland ging geen lichtje branden. Paul Abspoel, uitgever van Anthony’s boek bij Ark Media, meldde in 2010 op zijn weblog Vrijspraak:

“Ik heb zelf een tijdje opgetrokken met Tony Anthony, voormalig wereldkampioen Kung-fu, en dat is ook zo’n ongepolijste diamant. Dit zijn mensen die weinig gevoel voor nuance hebben. Hun radicaliteit is even aantrekkelijk als afstotend. Ze geven je gevraagd en ongevraagd de ongezouten waarheid en gebruiken graag spierballenargumenten (zo is het, en niet anders). Ze zijn zo blij dat ze uit hun duistere verleden zijn bevrijd, dat ze hun geloofservaring er (soms letterijk) bij een ander willen inrammen. Soms delen ze daarbij rake klappen uit, soms doen zij wilde slagen in de lucht. Maar opnieuw: twijfel niet aan de oprechtheid van deze mensen, ze hebben een hoge prijs betaald voor hun ervaringen en de veranderingen in hun levens zijn op z’n zachtst gezegd zeer opmerkelijk.”

Goedgelovig heeft Ark Media, en ook de EO en Opwekking die Anthony een platform gaven, gevraagd om op de zaak te reageren. Niet om te beschuldigen, maar om te begrijpen waarom niemand zijn verhaal heeft gecheckt.

Nederlandse uitgever trekt lessen

Directeur Hans de Rijk van Ark Media reageerde meteen terug:

Voor elke serieuze uitgever is dit natuurlijk een uiterst pijnlijke en zeer betreurenswaardige kwestie. Het geeft aan dat bronnenonderzoek altijd noodzakelijk is. Onderdeel daarvan is ook datgene wat in persoonlijke contacten aan informatie wordt uitgewisseld. Daarmee is zoals blijkt toch niet elk risico uit te sluiten. Van onze uitgever Paul Abspoel ontvingen wij vanaf zijn vakantie-adres de volgende reactie:

“De berichten over het – klaarblijkelijk – leugenachtige karakter van Tony Anthony’s boek ‘Getemde tijger’ raken mij persoonlijk. Als uitgever maar ook in de persoonlijke sfeer heb ik vertrouwen gesteld in Tony Anthony en zijn verhaal en me zo goed als mogelijk geïnformeerd over de achtergronden. Daarbij heb ik naar het zich nu laat aanzien teveel vertrouwen gesteld in hem en in de mensen die zijn verhaal ondersteunden. Het spijt me zeer als er werkelijk sprake is van verzinsels omdat ik dan onbedoeld meegewerkt heb aan de verspreiding van onwaarheid, maar ook omdat ik persoonlijk veel tijd en energie heb gestoken in de begeleiding van deze auteur en de promotie van zijn boek. Ik bied mijn verontschuldigingen aan voor deze gang van zaken. Er zijn ook voor mij lessen te trekken uit deze geschiedenis en ik neem me voor kritischer te zijn bij de beoordeling van dergelijke persoonlijke getuigenissen en het waarheidsgehalte – voor zover dat in mijn vermogen ligt – nog beter te verifiëren. Ik geloof dat de waarheid uiteindelijk altijd aan het licht zal komen en het spijt me zeer als mensen, net als ik, misleid blijken te zijn door een persoonlijk getuigenis dat, naar het zich nu laat aanzien, voor belangrijke delen op fantasie gebaseerd is.”

Ark Media heeft laten weten het boek met onmiddelijke ingang uit de handel te nemen.

‘Opleuken moet kunnen’

De auteur zelf heeft inmiddels een ‘public statement’ gepubliceerd. Hierin houdt hij stug vol dat zijn verhaal klopt, maar dat bepaalde namen en plaatsen zijn veranderd om de identiteit van mensen te beschermen. Ook zou hij onjuistheden over zijn familie pas later hebben ontdekt. En het is niet uit te sluiten dat zijn geheugen hem soms in de steek liet toen hij het verhaal aan zijn ghost-writer vertelde. Bepaalde onderdelen zijn spannender gemaakt dan ze in werkelijkheid waren, maar dat hoort toch bij het genre? Net zo goed als oprechte dienaren van God kritiek en vervolging te verduren hebben? Hij wil nu de volgende disclaimer toevoegen aan de herdrukken van het boek:

“This book tells the true story of Tony Anthony. Some scenes have been dramatized with authentic though not necessarily actual dialogue, and-to protect the author and his family, and the rights of those whose paths he has crossed-some of the names, places, and details of the events have been altered.”

Anthony zegt hier eigenlijk dat fictie bij zendingsbiografieën hoort. Je mag best onderdelen dramatiseren, spannender maken dat het werkelijk was, als de hoofdlijn van het verhaal maar klopt. Hoewel het anonimiseren van namen van betrokkenen een gangbare praktijk is (daar kunnen goede privacyredenen voor zijn), is het veranderen van gebeurtenissen dat niet. Sowieso zou dit duidelijk verantwoord moeten worden.

Onderzoeksrapport niet openbaar

Het is ook geen goede zaak dat Anthony’s organisatie Avanti Ministries zichzelf wel opheft, maar het rapport met de bevindingen niet wil prijsgeven. Ook de EA wil slechts een samenvatting aan het publiek kwijt, zo meldde de organisatie. Vanwaar deze doofpotpolitiek? Bij een zaak als deze hoort openheid.

Ook mag van gristelijke uitgevers worden verwacht dat ze voortaan aan grondige fact checking doen voordat ze een boek de markt op slingeren. Het blijkt gewoon dat dat nodig is. Straks gaan we ook nog twijfelen of Hudson Taylor wel in China is geweest, Smith Wigglesworth zijn vrouw uit de dood heeft opgewekt en Anne van der Bijl in een Kever naar Rusland is gereden. Dan kunnen we net zo goed de Visie Getuigenis Generator gebruiken om spectaculaire bekeringsverhalen te maken.

Advertisements

66 responses to “‘Gristelijke biografieën mogen best gedramatiseerd worden’”

  1. afolus says :

    Het zal wel zo zijn dat het goedgelovige volk blij wordt van overdrijving.
    Heidi Baker, Mattheus van der Steen, ze leven er letterlijk van..

    Hele dorpen die tot geloof komen in plaats van alleen de chauffeur,
    Goudstof in plaats van koper.
    Opgewekt in plaats van bijna dood..
    Met een zonnebril op en een zoekende blik lijkt een blind kind genezen..

  2. van Kerstenen says :

    Als orthodox gelovige was ik natuurlijk geschokt toen ik las dat dit boek onwaarheden bevatte. Maar de verlichte theologen die hier zijn begrijpen natuurlijk veel beter wat het is om een autobiografie in twijfel te trekken.

    “This book tells the true story of Jesus Christ. Some scenes have been dramatized with authentic though not necessarily actual dialogue, and-to protect the author and his family, and the rights of those whose paths he has crossed-some of the names, places, and details of the events have been altered.”

  3. Gerald says :

    Positief punt in dit verhaal: Ark Media laat duidelijk zien dat ze spijt hebben en geven aan meer factchecking te zullen gaan doen. Waarvoor hulde.
    Maar nog vraag ik me af, wat gaat er in zo’n man om, als hij besluit om onzin op papier te zetten. Ik kan maar 1 ding bedenken: euro’s.

  4. Gerald says :

    Ook in dit geval hoort hier natuurlijk een facepalm bij:

    🙂

  5. John says :

    De logische vraag die zich opdringt is: waarom is dit de afgelopen jaren (het boek kwam in 2004 uit) door niemand in de gristelijke wereld opgemerkt? Willen we dit soort verhalen zo graag geloven dat basale feiten niet meer worden gecheckt?

    Terechte vragen. Maar het antwoord hierop weten we inmiddels toch wel? We zien het bij Mattheus van der Steen: de kinderen in Birma bleken niet genezen te zijn. Volgens beroepsoplichter Willem Ouweneel had de onderzoeker Karel Smouter juist die mensen moeten opzoeken die wél genezen waren. Met andere woorden: de bewijslast ligt bij degene die de verhalen niet geloven. Een omgekeerde wereld.

    Je ziet het bij de Gloriestoel: ze zeggen dat ze in het ziekenhuis mensen genezen hebben op de Intensive Care-afdeling. Uit navraag blijkt dat ze daar niet geweest zijn en dat mensen niet zomaar de IC-afdeling van een ziekenhuis op mogen. Ronald Plat zegt dat ze daar op uitnodiging waren en dat het waarschijnlijk een andere afdeling was. Vragen over het menu (zalm met aardappeltjes) komen niet overeen met wat er die dag in het ziekenhuis werd geserveerd. Ronald Plat zegt dat het eigenlijk niet zo veel uit maakt. Ze zijn daar geweest, ook al is er geen enkel bewijs voor dit punt.

    Genezingen bij De Gloriestoel zijn niet te checken, er is geen enkel bewijs voor. Het enige dat De Gloriestoel doet zijn beenverlengingen, maar in de praktijk blijkt dat ze niet meer dan een truc uithalen. Ook na navraag bij orthopedagogen blijkt dat de ‘meetmethoden’ die De Gloriestoel toepassen om te concluderen dat iemand ‘ongelijke benen’ heeft nergens op slaan. Diagnoses worden lukraak gesteld door mensen die hier helemaal niet bekwaam voor zijn. Ronald Plat geeft aan zich niet verantwoordelijk te voelen voor vragen die zijn handelswijze bij mensen oproept. Het zou God niet om het bewijzen van die genezingen gaan; we moeten het nou eenmaal gewoon gelóven.

    Nadat TRIN wordt bevraagd op enkele claims die ze doen, komt TRIN met een opmerkelijk statement: Mattheus van der Steen zou nooit beweerd hebben dat hij zelf gezien heeft hoe iemand uit de dood op stond. Terwijl dit toch wel is wat Mattheus van der Steen ons al jaren wil doen geloven! Ergo: Mattheus van der Steen heeft zelf nog nooit iemand uit de dood opgewekt, en kent dit alleen maar uit verhalen van anderen. Verhalen die hij gelooft, en verder niet checkt. Ook hier weer gaat het er om dat God niet om bewijs vraagt, maar dat je het simpelweg gelooft.

    Claims van Mattheus van der Steen dat er goudstof in zijn bijbel zou ontstaan, blijken bij nader onderzoek ook niet te kloppen. Het goudstof blijkt koperstof en blijkt overal op aarde verkrijgbaar. Niks hemels aan dus. Mattheus van der Steen blijft erbij dat zélfs áls het koperstof zou zijn het nog steeds een wonder is. Jop van der Bijl komt met het statement dat ze al lang wisten dat het koperstof zou zijn, en dat je het zelfs kunt eten. Waarom dan naar buiten brengen dat het goudstof is?

    Frank Ouweneel blijkt de ‘feiten’ uit zijn eindtijdstudies verschrikkelijk te overdrijven. Een kaartje waaruit op te maken zou zijn hoe radioactief vervuild de oceanen wel niet zijn, blijkt niet meer dan een kaartje van zoutgehalte in de oceanen. Bronnen die Ouweneel opvoert blijken na navraag niet te bestaan. Vele van Ouweneels volgelingen hanteren de oudste tactiek uit het boek: eerst worden degenen die dit onderzocht hebben in diskrediet gebracht. Vervolgens beschouwen ze het als een aanval van de satan. Ook staat hen ‘de toon’ van de kritiek vaak niet aan. Al dit vermijdende gel#l maakt echter nog steeds niet dat Ouweneels bronnen bestaan, maar daar gaan ze wijselijk inhoudelijk niet op in.

    Mensen die claimen iemand te kennen die uit de dood is opgestaan kunnen met geen enkel bewijs komen. Uiteindelijk komt het er hier ook op neer dat het een verhaal is wat ze geloven. Vaak blijkt ook dat ze zelf die persoon niet kennen, maar iemand kennen die iemand kent die uit de dood is opgestaan. Zo gaat dat al jaren, en zo zal het de komende jaren ook wel blijven gaan.

    En ga zo maar door. Uit dit alles blijkt toch dat het doel van deze gelovigen alle middelen heiligt? Het doel is om mensen, op wat voor manier dan ook, tot de Heer te leiden, omdat deze lieden geloven dat de eindtijd nadert en mensen nog maar weinig tijd hebben. Het doel zal ongetwijfeld heel lief zijn, feit blijft dat ze hiervoor grove leugens de wereld in helpen, hetgeen tot gevolg heeft dat mensen juist steeds minder met die God te maken willen hebben. Kennelijk leidt het vertellen van de waarheid tot een genuanceerder verhaal waarin zaken niet meer zo zwart/wit zijn, en daardoor ook minder duidelijk. Maar toch is dat de waarheid. Leer er mee om gaan. Het is zo erg nog niet.

  6. mafchauffeur says :

    @Gerald:

    Maar nog vraag ik me af, wat gaat er in zo’n man om, als hij besluit om onzin op papier te zetten. Ik kan maar 1 ding bedenken: euro’s.

    Ik kan nog een goede tweede (of heel misschien zelfs eerste) bedenken: aandacht.

  7. John says :

    @maf

    Ik denk een combinatie van geld en aandacht. Je wordt in het christelijke circuit toch ook nauwelijks serieus genomen als je een genuanceerd verhaal verteld waarin je eerlijk bent over je twijfels?

  8. mafchauffeur says :

    @John: op Bijbelschool werd mij ooit treffend uitgelegd hoe de “achterban” pleegt te reageren op een dergelijk genuanceerd verhaal.

    Wij zijn gekomen om te horen over de grote dingen die God door jouw bediening heen doet. Niet om te horen over jouw eigen zwakheden.

    Dat was zwaar hypothetisch, natuurlijk. 😉

  9. Pittig says :

    Goed van Ark media en van Paul Abspoel!

    Maar dit is echt standaardpraktijk in evangelische kringen. Niet alleen het opleuken van verhalen, maar alleen al het verzwijgen van allerlei “storende” elementen, die “er niet zo toe doen” of “die het inspirerende karakter van het verhaal teniet doen”. De bijbeluitleg is secundair ten opzichte van de geloofservaringen van de sprekers en hoe radicaler en spectaculairder, hoe beter. “Hij is een gezalfde spreker!” krijg je echt niet te horen als je een verhaal als van Timon Borgdorff houdt (zie eerder bericht op GG).

    En ook buiten evangelische groepen. Hoeveel reformatorische en vrijzinnige predikanten vinden het niet makkelijker om bij dat pakkende voorbeeld over een pastorale situatie te doen alsof zij het meemaakten. Dan komt het wat dichterbij en hoef je niet zoveel “irrelevante en weinig inspirerende informatie” als boektitel, naam, precieze situatie e.d. uit te leggen. Op een studiedag van Friese predikanten kaartte de vrijzinnige predikant Cor Waringa dat nog eens scherp aan. Vooral als we een bijbel hebben, die ook continu mensen iets in de mond legt en Jezus gerust bepaalde uitspraken toeschrijft, die hij nooit gezegd kan hebben (De kern van het gesprek met Nicodemus werkt alleen in het Grieks, niet in het Hebreeuws of Aramees). Van Kerstenen noemde hierboven dit bijbelse gegeven al.

    En uiteindelijk doet iedereen het bewust of onbewust. Je herinnert je nooit alles en selecteert gegevens. Elk verhaal is al een selectie en elke gebeurtenis zal door een ander die erbij was ook anders ervaren zijn.

    Het gaat er dan om dat je dat altijd bewust bent en ook bewust bent welke invloed en macht je als schrijver en spreker hebt en daar zo eerlijk als mogelijk mee omgaat.

    Een goede manier om dan naar preken en verhalen te luisteren is wat ik tijdens de colleges homiletiek/preekkunde geleerd heb en wat tijdens de nascholing, waar preken van alle deelnemers geanalyseerd werden, ook werd toegepast. Wie zijn de hoofdrolspelers en hoe worden zij neergezet. Het wordt in de literatuurkritiek en filmkritiek veelvuldig gebruikt.

    — hoe zet de prediker zichzelf neer? Supergelovige? Twijfelaar? Allesweter? Zondaar? Boven de gemeente of onderdeel ervan? Als God of als mens?
    — hoe zet de prediker zijn toehoorders neer? Hel-gangers? Gelovigen? Gemeenteleden? Zondaars? Zoekers?
    — hoe zet de prediker God neer?

    In gedegen theologie-opleidingen wordt hier zeker aandacht aan besteed.

    @ Gerald en mafchauffeur

    Ik kan er nog een aan toevoegen: macht.

    As je spectaculaire verhalen kunt vertellen, wordt je ineens heel serieus genomen, je krijgt invloed, mensen luisteren naar je.

  10. Plant says :

    Wordt hier nu gevraagd waarom uitgevers een driemalig Kung Fu wereldkampioen niet durven te betwijfelen? http://jgordonduncan.files.wordpress.com/2010/02/davidandgoliath.jpg

  11. Gerald says :

    @Pittig: Macht is inderdaad ook een sterk motief. Wat is er mooier dan overal als koning behandeld te worden, omdat je verleden nu eenmaal zoveel indruk maakt.

    Ook ik ben ooit drievoudig wereldkampioen frikandellen eten geweest. Daarna ben ik tijdens een bezoek aan een evangelische snackbar bevrijd van een demon van vraatzucht. Ging gepaard met veel braken en klysma’s. 😉
    Wil er een limo voor me bestellen?

  12. mafchauffeur says :

    @Gerald: maar heb je nou nooit heimwee naar dat oude leven? 😉

  13. mafchauffeur says :

    @Pittig: inderdaad. Zo heb ik nooit willen snappen waarom je als zendeling ineens geacht wordt om vóór aanvang van de dienst de bij de kerkenraad/ouderlingen/oudsten aanwezig te zijn bij de voorbede, en samen met hen de zaal binnen te komen en plaats te nemen op de voorste rij.

  14. mafchauffeur says :

    Zo is het levensverhaal van de grote John G. Lake ook onder de loep genomen. Van veel spectaculaire details blijft dan weinig over.
    http://www.ascleiden.nl/sites/default/files/devil_who_heals_published_version.pdf

    Wel bijzonder dat Zuid-Afrika ook honderd jaar geleden al een populair podium bood aan spektakelpredikers.

  15. beervis says :

    @Gerald
    Idd Facepalm: http://youtu.be/BNsrK6P9QvI

  16. beervis says :

    @Steven
    “Die Q&A-rubriek kwam er wel, maar Anthony behandelde alleen theologische vragen, alle kritische vragen werden genegeerd.”
    Zie je dat met dit soort nieuws het direct en concreet behandelen van vragen een steeds groter belang gaat krijgen. Jouw discussievorm is ten dode opgeschreven.

  17. Gerald says :

    @mafchauffeur
    Die bruin rechthoekige staven kan ik nog steeds moeilijk weerstaan.
    Dan doe ik snel mijn ogen dicht en neurie ik een opwekkingsliedje.
    De demon maakt zich dan snel uit de voeten. 😉

  18. Johan says :

    Het is altijd lastig om iemands motieven te duiden, maar het lijkt me dat erkenning en beroemd zijn sterk hebben meegespeeld. Narcisme en pathologisch liegen gaan nogal eens samen.

    Omdat hij de meeste van zijn boeken zelf heeft opgekocht om ze weg te geven heeft hij er niet veel aan verdiend. Dat blijkt ook uit de cijfers van zijn bediening. Ik acht geld dus niet het belangrijkste motief, ook al omdat je niet vooraf kunt voorspellen of een boek zakelijk een succes wordt.

  19. fladderaartje says :

    Dit is een mooie gelegenheid om een vraag te stellen die me al een poosje bezig houdt. Ik heb onlangs de klassieker ‘voor dit kruis zal ik je doden’ weer gelezen, nu heruitgegeven onder de titel ‘Bruchko’ (Bruce Olson). Die man spreekt al iets van 30 jaar overal over zijn wonderbaar gezegende werk onder de Motilone Indianen. Toen ik het na heel veel jaar weer las, met de kennis en de ervaring van nu, kon ik me eigenlijk niet voorstellen dat het waar is zoals het beschreven wordt. Als je het leest als journalist, dan zijn er heel veel gaten in het verhaal, en de meeste hoofdpersonen die het kunnen bevestigen zijn in het boek al dood gegaan. Op internet is er weinig over te vinden, behalve evangelischen die zijn successen uitgebreid citeren.
    Het heeft me toen erg dwars gezeten en ik zou graag meer weten. Is er iemand die het boek kent en er iets zinnigs over kan zeggen? Het wordt veel gebruikt als schoolvoorbeeld voor zendelingen, vanwege de nadruk op culturele aanpassing. Maar als ik het lees, dan lijkt het me te mooi om waar te zijn. Of ben ik te klein gelovig?

  20. Sueigilera says :

    Het klopt dat biografieën niet altijd helemaal kloppen. Mensen slaan vaak de wat minder fraaie zaken in hun leven over of proberen het één en ander te verzachten. Roald Dahl was een fantastische verhalenverteller en wist zijn biografische verhalen behoorlijk te verfraaien. Op een paar uitzonderingen na, heeft hij daar niet zo veel mensen mee gekwetst. Maar hij wilde met zijn verhalen geen mensen bekeren en tot het eeuwig leven brengen. Geld verdienen was wel een van de doelen. Andere mensen en zichzelf laten genieten van een goed verhaal was zijn belangrijkste doel.

    Jammer dat Anthony geen kinderfantasieverhaal heeft geschreven. Misschien was het nog een succes geworden? 😕 Dan had hij zijn talent niet misbruikt en had hij ook geld verdiend.

  21. Sueigilera says :

    autobiografieën bedoel ik in de eerste zin.

  22. gerrit says :

    Wat doen jullie allemaal moeilijk….. nooit de film “Big Fish” gezien? De waarheid is , zoals in mijn geval te ongeloofwaardig om op te schrijven en anders te saai. Feiten zijn nooit interessant, het verhaal dat mensen hebben te vertellen wel!
    Deze man had dit verhaal te vertellen, waarom moet het dan waar (wat is waar?) zijn.
    Wie gaat het boek van Joop Gottmers binnenstebuiten keren?

    feit: zelfs onze hersenen verdraaien de waarheid, negatieve ervaringen worden vergeten verdraaid, zo houden we onszelf voor de gek en dat is maar goed ook!

  23. mafchauffeur says :

    @gerrit: heeft Joop Gottmers ook van alles bij elkaar verzonnen dan?

  24. Mikeymike says :

    @ Fladderaartje: Goed punt. Zo zou ik ook wel eens willen weten er nu echt waar is aan bv het verhaal van Doreen Irvine. Ook zo’n standaard “evangelische must read klassieker” waarvan ik ernstig twijfel of het niet allemaal bijelkaar gejokkebrokt is. Heeft iemand hier wat meer info over?

  25. Im Gegenteil says :

    @gerrit

    zo was jezus nooit hier op aarde geboren, nooit gekruisigd en nooit opgestaan, maar het trekt wel de aandacht van mensen voor het “evangelie-concept”. Het gaat tenslotte niet om de feiten, maar om het verhaal!

    Zoiets?

    De ultieme waarheid bestaat niet. Er kunnen wel meerdere versies van de waarheid zijn. Daarbij heb je nog het aandikken of overdrijven van een verhaal, maar dat is nog altijd iets anders dan liegen: “met opzet onware dingen zeggen”…. tegen anderen zeggen dat je wereldkampioen in vechtsport bent, terwijl je zelf donders goed weet dat het niet zo is, heet LIEGEN!

  26. Gerald says :

    @Mickeymike

    http://www.paraparaat.nl/index.php/heksen/22-doreenirving

    Geweldige verhalen. Niet kritisch zijn aub. Ie meut geleufn! 😉

  27. mafchauffeur says :

    Zo kan ik mij herinneren dat evangelisch schrijver/biograaf Jamie Buckingham ook een keer ten prooi viel aan “fact-checkers” bij één van zijn bestsellers.

    Een van de, voor kenners evidente, fouten ging over een tamelijk onbelangrijk detail: de omschrijving en naam van een bepaalde boom. Die echter op het gehele continent (Zuid Amerika) waar het boek zich afspeelde niet voorkwam.

    Buckingham vond het erg vervelend dat dergelijke details niet bleken te kloppen en vond het nóg vervelender dat sommige mensen daardoor de beschrijvingen van de gebeurtenissen (machtige daden Gods op het Zendingsveld) met een schep zout namen. De uitgeverij vond het ook niet echt leuk. Maar ja, men had er niet aan gedacht dat dergelijke bijzaken weliswaar onbelangrijk zijn maar wel de geloofwaardigheid van de rest aantastten.

    En dat was nog vóórdat internet gemeengoed werd. Tegenwoordig kun je je dergelijke slordigheden al helemaal niet veroorloven – of je moet er duidelijk bij vermelden dat het een fictief verhaal is; weliswaar losjes gebaseerd op een werkelijke geschiedenis, maar dat iedere gelijkenis met werkelijk bestaande personen en werkelijke gebeurtenissen berust op toeval. 😉

  28. Gerald says :

    @Mafchauffeur
    ‘En dat was nog vóórdat internet gemeengoed werd. Tegenwoordig kun je je dergelijke slordigheden al helemaal niet veroorloven – of je moet er duidelijk bij vermelden dat het een fictief verhaal is; weliswaar losjes gebaseerd op een werkelijke geschiedenis, maar dat iedere gelijkenis met werkelijk bestaande personen en werkelijke gebeurtenissen berust op toeval. ;-)’

    Dit valt me nou erg van je tegen. Je weet allang hoe de vork in de steel zit.
    Onze vriend en theoloog FO heeft reeds duidelijk gemaakt dat je aan het internet geen rechten ontlenen kunt:

    1. Lang niet alles is op internet te vinden.
    2. Internet is niet betrouwbaar, want “elke wereldburger (deskundig of niet) kan (anoniem) data op het web zetten.” Daardoor is het internet verworden tot “een vuilnisbak”.
    3. Het internet wordt niet gecontroleerd door een centraal expertise-instituut.

  29. Mikeymike says :

    @Gerald Bedankt, maar dat is een samenvatting van het boek (ik heb het boek gelezen) Ik ben meer op zoek of dit verhaal uberhaupt wel waar is. En dan natuurlijk met goede onderbouwing. Je weet hoogstwaarschijnlijk wel dat echte christenen niet zo goedgelovig zijn dat ze een onzinonderzoekje geloven 😉

  30. mafchauffeur says :

    @Gerald: 😉

    Helemaal correct. Daarom verwijs ik ook naar een voorval van vóór internet. Toen was fact-checking tenminste betrouwbaar. 🙂

    Overigens doel ik ook op het hinderlijke fenomeen dat mensen met behulp van internet niet eens de moeite hoeven nemen om het boek te kopen, maar simpelweg aan de hand van bijvoorbeeld de ronkende informatie op de website van de uitgever en niet te vergeten van de schrijver zelf te weten kan komen wat de schrijver zoal beweert.

    Een abonnement op Kung Fu magazines, met alle jaargangen netjes gearchiveerd in kloeke bewaarmappen, is vervolgens voldoende om zo’n subtitel als “de echte overwinning van een drievoudig wereldkampioen” te controleren. 😉

  31. Sueigilera says :

    Wij mensen lezen graag categorie zweef. We willen zo graag dat bovennatuurlijke dingen kunnen gebeuren. De wereld is, zoals we haar om ons heen zien. Dat vinden we niet fijn. Dan is het een vorm van ontsnapping om er meer van te maken dan het is. Mensen kunnen wonderbaarlijk worden genezen. Er zijn openbaringen en toverij.

    Zo ook met het boek van Marlo Morgan: “Australië op blote voeten / Mutant Message Down Under”. Dit verhaal zit in een heel andere hoek dan “Getemde Tijger” niet autobiografisch, maar wel totaal bij elkaar verzonnen. De Aboriginals worden tot een mystiek volk verheven. Allerlei wonderbaarlijks gebeurt. Zie dan de reactie van echte Australische Aboriginals: http://dumbartung.org.au/ Dit onzinverhaal wordt nog steeds verkocht over de ruggen van de oorspronkelijke bewoners van Australië. Dus het kan altijd erger.

  32. John says :

    Altijd leuk om een discussie zich te zien ontwikkelen terwijl een lange reactie van mij weer in moddernazi staat 😦

  33. Bokkepoot says :

    @John

    Je wordt in het christelijke circuit toch ook nauwelijks serieus genomen als je een genuanceerd verhaal verteld waarin je eerlijk bent over je twijfels?

    Eén van de dingen waar ik me echt bevrijd van voel sinds mijn ‘ontkering’. Geen opgelegde heiligheid meer. Gewoon alles in twijfel kunnen trekken en lekker mogen denken en vinden en zeggen wat je denkt en vindt en zeggen wilt. Heerlijk.

    (Geen idee of je dit eigenlijk bedoelde maar toch :mrgreen:).

  34. Bokkepoot says :

    @John

    Altijd leuk om een discussie zich te zien ontwikkelen terwijl een lange reactie van mij weer in moddernazi staat 😦

    Blijf dan ook gewoon braaf tussen de lijntjes discussiëren, zoals wij! 😛

  35. goedgelovig says :

    @John: Moddernazi. 🙂 Hij staat er nu op.

    Tip: Zet Youtube-linkjes gewoon als url in je reactie. Kan zijn dat het daarmee samenhangt.

  36. Bokkepoot says :

    @mafchauffeur

    “Wij zijn gekomen om te horen over de grote dingen die God door jouw bediening heen doet. Niet om te horen over jouw eigen zwakheden.”

    Zo heb ik nooit willen snappen waarom je als zendeling ineens geacht wordt om vóór aanvang van de dienst de bij de kerkenraad/ouderlingen/oudsten aanwezig te zijn bij de voorbede, en samen met hen de zaal binnen te komen en plaats te nemen op de voorste rij.

    Weer twee ‘oh-ja-zo-deden-we-dat-inderdaad’ voorbeelden van dingen die ik nu achteraf pas zie. Krijg er nu gewoon buikpijn van. 😐

  37. rob says :

    @John de h

    Altijd leuk om een discussie zich te zien ontwikkelen terwijl een lange reactie van mij weer in moddernazi staat

    Altijd leuk om te lezen dat je lang wilt reageren.

    Vind je het ook niet een heel geruststellend idee, al die gristenen met ervaringen die niet blijken te kloppen 🙂

  38. CT says :

    Positieve reactie van Ark media, het lijkt erop dat ze duidelijk inzien dat ze een fout hebben gemaakt door goedgelovig te zijn. De titel van dit stukje zou dat ook best mogen reflecteren – die Tony zelf vindt dat christelijke biografieën best gedramatiseerd mogen worden, de uitgever stelt zich juist kwetsbaar op en biedt zijn excuses aan, het type reactie waar we altijd op hopen maar dat meestal niet komt. En nu dus wel…!
    Dus wat mij betreft mag dhr de Rijk wel meer credit krijgen, ik vind het bewonderenswaardig dat hij zo reageert!

  39. engel says :

    Factchecking is 1, maar ze goed presenteren is weer een ander verhaal.

    http://fullfact.org/factchecks/top_bad_infographics_charts-29075

  40. Pittig says :

    @ engel

    Prachtig die grafieken! 🙂

  41. Pittig says :

    @ John

    Tjonge, dat is geen feline urine, die lijst van jou (hier).

    Dramatisch als je het zo na elkaar leest. En uit allerlei hoeken van de evangelische beweging.

    Nou gebeurt het ook daarbuiten, door middel van creatief boekhouden dat bepaalde cijfers verdoezelt en anderen extra belicht of door prachtige verhalen van directeuren en marketing managers. En evengoed in de PKN, bij de Remonstranten en de Doopsgezinden, bij moslims, hindoes, etc.

    Maar het pijnlijke is wel dat dit gebeurt in een beweging, die zichzelf karakteriseert als een groep gelovigen die meer open staat voor het werk van de Geest en voor de Bijbel dan andere stromingen, een groep die radicaliteit en het navolgen van Jezus hoog in het vaandel heeft staan en hoge normen stelt.

    Dat hele “wij zijn heiliger dan jij” kaartenhuis stort in elkaar.

  42. ruub says :

    Mooie opsomming @John! Ik denk dat je de spijker op de kop slaat met je conclusie.

  43. Agilhartje says :

    Als je de Nederlandse ondertiteling van het filmpje over de Friese frikandelleneters aanzet krijg je hilarische teksten.
    Misschien is zo de tekst van de Getemde Tijger ook wel fout in het boek gekomen: de gezegende tongentaal van Anthony is door duivelse schrijvers foutief vertaalt.

  44. bramvandijk says :

    @John

    Het doel zal ongetwijfeld heel lief zijn, feit blijft dat ze hiervoor grove leugens de wereld in helpen, hetgeen tot gevolg heeft dat mensen juist steeds minder met die God te maken willen hebben.

    Tja, in die zin is er sinds bijbelse tijden weinig verandert. Neem deze passages uit 2 Petrus (een brief die niet door Petrus zelf is geschreven):


    12 Daarom zal ik u hieraan blijven herinneren, hoewel u dit alles wel weet en gegrondvest bent in de waarheid die u hebt leren kennen.

    […]

    16 Toen wij u de glorierijke komst van onze Heer Jezus Christus verkondigden, baseerden wij ons niet op vernuftige verzinsels – integendeel, wij hebben met eigen ogen zijn grootheid gezien. 17 Want hij ontving van God, de Vader, eer en luister, toen de stem van de majesteitelijke luister tegen hem zei: ‘Dit is mijn geliefde Zoon, in hem vind ik vreugde.’ 18 Die stem hebben wij zelf uit de hemel horen klinken toen wij met hem op de heilige berg waren.

    […]

    Dat heeft ook onze geliefde broeder Paulus u geschreven met de wijsheid die hem is geschonken. 16 Hij schrijft dit overigens in alle brieven waarin hij dit onderwerp ter sprake brengt. Daarin staat een en ander dat moeilijk te begrijpen is en dat door onwetende en onstandvastige mensen, tot hun eigen ondergang, wordt verdraaid; dat doen ze trouwens ook met de overige geschriften.

    De auteur brengt dus de waarheid door te liegen dat hij Petrus is en zelf bij de verheerlijking op de berg aanwezig was. En hij beschuldigt zijn tegenstanders ervan dat ze de geschriften van Paulus en overige geschriften verdraaien.

  45. bramvandijk says :

    @engel
    😀 Maar eigenlijk is de cartoon helemaal onderaan nog de mooiste 😉

  46. Professor Prietpraat says :

    Op de opsomming van feiten en bijbehorende conclusie van John kan ik alleen maar een welgemeend ¨amen¨ zeggen.

  47. Marten Visser says :

    @mikeymike: Doreen Irvine is het schoolvoorbeeld van een fantast die zonder enig kritisch onderzoek door de evangelische wereld omarmd is, en een platform gegeven is waar uitgebreidere pastorale zorg meer op zijn plaats geweest was. Zie bv. http://swallowingthecamel.blogspot.co.at/2011/03/prodigal-witch-part-i-doreen-irvine.html

    @fladderaartje: Het verhaal van Bruce Olson berust voor zover bekend op waarheid, hoewel het natuurlijk niet onwaarschijnlijk is dat hij meer de successen dan de mislukkingen benadrukt. Dat vind ik ook niet fout, zolang je maar een eerlijk algemeen beeld geeft. Ik heb zelf wel eens geschreven dat 80% van wat ik doe als zendeling, mislukt. Maar ik denk dat op mijn webstek 80% van de artikelen over mijn werk gaan over de 20%, en 20% over de 80%. Ik denk dat dat niemand verbaast. De 20% zie ik als de ‘hoofdweg’, de 80% als de doodlopende weggetjes die ik met enige regelmaat voor de eerlijkheid en ter bemoediging benoem, maar die minder uitgebreid beschreven moeten worden. (Daarbij komt ook nog eens dat de moeilijke en pijnlijke dingen uit het zendingsbestaan vaker dingen bevatten die pastoraal geheim moeten blijven dan de verhalen waar alles goed afloopt.)

    Wat heel sterk is van Bruce Olson is dat hij nu, 50 jaar na de beschreven gebeurtenissen en al lang pensioengerechtigd, nog steeds zich inzet voor dezelfde stam, dat velen hem bezoeken, en dat ook journalisten onder de indruk zijn van wat hij voor de stam betekent. Zie bv. http://www.bruceolson.com/english/english.htm en zijn redelijk recente vervolgboek: http://www.amazon.com/Bruchko-And-The-Motilone-Miracle/dp/1591857953

  48. afolus says :

    @Marten Visser
    Welkom in NL
    Fijne tijd

  49. Jennifer says :

    Ik las net op NRC deze longread:

    http://www.nrc.nl/longreads/2013/08/03/de-zweedse-hannibal-lecter-zat-22-jaar-onschuldig-vast/

    Een man die een moeilijke jeugd en moorden had verzonnen om aandacht te krijgen. Dit is de wereldse variant van een Doreen Irvine.

  50. fladderaartje says :

    @ Marten Visser

    Ik had de sites die jij noemt ook gelezen, maar vind het als bewijsvoering nogal mager. Voor zover ik weet is er een journalist die natuurlijk vreselijk onder de indruk is van wat ze ziet, maar uit niets blijkt dat ze zelf onderzoek gedaan heeft. Ze geeft alleen weer wat door Olson zelf verteld wordt.

    Ik geloof wel dat hij zich voor die stam inzet en vast ook veel goede dingen voor hen doet. Maar het verhaal hoe hij daar terecht is gekomen doet in wondergehalte niet onder voor veel van wat mensen als Heidi Baker vertellen (al is hij theologisch beslist een stuk evenwichtiger naar mijn mening). Ik heb zelf geen moeite met wonderen. Maar ik heb niets op internet kunnen vinden dat deze verhalen uit een andere bron bevestigde. Hij vertelt het allemaal zelf.

    Daarbij had ik het gevoel dat de manier waarop dingen beschreven worden onnatuurlijk aandeden, dat er veel dingen niet in het verhaal stonden die je er wel bij verwacht had als het echt gebeurd was, gewoon een onbestemd gevoel dat het niet helemaal authentiek was. Heb je het zelf recent nog gelezen?

    Maar goed, ik hoop natuurlijk dat het waar is, want dat zou heel mooi zijn.

  51. rob says :

    @Maf
    @Marten Visser

    Hoe zit het met Nicky Cruz

    Waterlelie had een paar filmpjes over deze legende gepost.
    Vervolgens duik ik op internet om meer over deze man te weten te komen en stuit ik op een verhaal over ene Nicky Cruz die ook bij Wilkerson tot geloof is gekomen en exbendelid was.
    Het verhaal wijkt verder sterk af van het verhaal dat Nicky Cruz zelf vertelt over zijn ouders.

    Weet jij er meer van?

  52. afolus says :

    Na allerlei verhalen over godsmannen die om wat voor reden dan ook hun reputatie aan diggelen zagen vallen (Mel Tari, Ben Hoekendijk, Hans Koornstra, A.A. Allen, Benny Hinn en vele anderen) is het ook interessant te weten hoe het met deze Nicky Cruz is gegaan.

    Ik moet bekennen dat ik de film “Kruis in de asfaltjungle” een kleine 40 jaar geleden (..) met een “blijde ontroering” enkele malen heb bekeken.

    Is hij na zijn bekering en schuldigerkenning ook door de Amerikaanse rechter veroordeeld? Heeft hij een of andere straf uitgezeten?

    Ik kon mij niet aan de indruk onttrekken dat hij zijn voormalig gangsterschap toch met enige romantiek beschreef aan David Maasbach.

  53. rob says :

    @Afolus
    de grote verschillen in het verhaal op internet vond ik zo vreemd, tenzij het een andere nicky cruz is, maar dat lijkt mij sterk omdat de overeenkomsten ook groot zijn.
    Misschien kun jij er je wijsheid en je glorie erop laten schijnen 🙂

    Verder viel het mij op dat het verhaal wel erg standaard overdone is.
    1-De achtergrond : Nicky’s vader is een satanische priester
    Nicky’s moeder is een heks (he, waar hebben we dat eerder gehoord)
    Nicky zegt geboren te zijn onder een vloek.

    2- Nicky wordt ernstig mishandeld door zijn moeder, hij wordt wakker in een grote plas bloed, hij werd opgesloten door zijn moeder. Zijn moeder zei: je bent geen kind van mij maar van de duivel……

    (als vader een satanist was moet het voorde moeder toch geen probleem zijn een kind vd duivel te baren??????

    De vader wordt omschreven als erg romantisch. De vader aanbidt de moeder.
    Kennelijk verstoorde de mishandeling van Nicky de romantiek tussen pa en ma niet. 😉

    3- Nicky vertelt bijna emotieloos, met droge ogen en zakelijk over de mishandeling (net als Rebecca vd Steen)

    4- Nicky’wordt bendelid en het wordt gewoon om mensen te vermoorden.

    5-Nicky komt tijdens een evangelisatiedienst Wilkerson tegen die durft te preken over liefde

    6- Nicky komt tot enorme bekering

    7- Nicky kan zijn moeder vergeven en gaat met haar bidden op haar ziektebed/sterfbed

    8- Nicky’s moeder komt ook tot geloof en geneest ook nog eens van haar ernstige ziekte en voegt nog 23 jaar toe aan haar leven.

    Het is allemaal te standaard overdone.
    Nicky haat mensen eerst en na zijn bekering houdt hij van ze en kan zelfs zijn moeder vergeven.
    Die moeder neemt ook het geloof aan en geneest ter plekke.

    Het is allemaal 180 graden kompleet omgedraaid na de bekering.
    Het lijkt wel een goocheltruc. Dat maakt het verhaal onecht.

    Nicky vertelt met een plezierige intonatie over zijn vader de romanticus.
    Maar Nicky zal het zijn vader toch ook wel kwalijk hebben genomen dat hij niets deed aan de mishandelingen door zijn moeder.
    En hoe zit het met die duistere kant van zijn vader ( de vader was satanische priester).

    Over het satanisch priesterschap vertelt Nicky aan het begin van het verhaal om zijn duistere achtergrond te onderstrepen, zodat de 180 graden ommekeer nog duidelijker wordt. Zo lijkt het.

    Het is allemaal te glad verteld.

  54. Sueigilera says :

    Nog zo’n schitterend boek: “De hemelse man” van broeder Yun. Heeft Yun alles naar waarheid verteld?

  55. goedgelovig says :

    @Sueigilera: De Chinese kerk is er niet oververdeeld positief over, getuige dit artikel in het RD:

    http://www.aciweb.nl/artikelen/artikel-255.html

  56. goedgelovig says :

    @Sueigilera: De uitgever heeft de kritiek naast zich neergelegd.

  57. Jennifer says :

    Schandalig.

  58. Sueigilera says :

    @GG,
    Het boek is goed verkocht en verkoopt misschien nog steeds goed. Zou dat een reden zijn dat die kritiek zo snel is neergelegd? Maar dat zijn natuurlijk weer mijn negatieve gedachten. 🙂

    Verder lijkt het mij daadwerkelijk moeilijk om een goed onderzoek te doen naar al de dingen die Yun zegt te hebben meegemaakt. Getuigen kunnen ook onbetrouwbaar zijn. Bij Tony Anthonie was één leugen makkelijk te vinden. Hij is nooit wereldkampioen Kung-Fu geweest. Broeder Yun is zo slim geweest dit soort makkelijk weerlegbare claims niet te maken.

    In het verleden heb ik dit boek gelezen. Ik had er een zeer slecht gevoel bij. “Wat een flauwekul allemaal” dacht ik. Dit boek heeft er ook aan bijgedragen dat ik mijn geloof onder de loep ben gaan leggen. Nu is er onwetendheid overgebleven.

  59. afolus says :

    @Sueigilera

    Nu is er onwetendheid overgebleven…

    Heel mooie gezegd!!

  60. goedgelovig says :

    @Sueigilera: Dat speelt vast mee.

  61. ByHisSpirit says :

    Misschien toch ook even deze brief van de auteur van de Hemelse Man mee in rekening nemen?

    http://asiaharvest.org/bookstore/open-letter-heavenly-man/

  62. Wilfred says :

    @Sueigilera: Maar 74 dagen zonder eten en drinken? Onmogelijk!

    Uitgever Medema (inmiddels gestopt) zal wel net als WJO de handen opheffen en het laten rusten…

  63. bramvandijk says :

    Het zijn niet alleen de uitgevers, maar ook lezers willen nu eenmaal graag geloven dat dergelijke verhalen waargebeurd zijn. Zo ken ik iemand die gelooft dat “de uitnodiging” waargebeurd is…

  64. Waterlelie says :

    @Rob

    Ik las vandaag voor het eerst je uitgediepte negatieve reactie over/op Nicky Cruz.

    Het lijkt me zinvoller dat je je vragen voorlegt aan Nicky Cruz himself, misschien heeft hij tijd en zin om je te antwoorden. Dus terug naar de bron.

  65. goedgelovig says :

    UPDATE: We kwamen toevallig dit artikel van Jos Strengholt over dit onderwerp tegen:

    http://strengholt.blogspot.nl/2010/07/hamas-mossad-en-nu-christen-en.html