Op naar een nieuw kiesstelsel!
Stel je bent voor beperking van de CO2-uitstoot en duurzaamheid, maar je bent ook voor een hardere aanpak van criminaliteit, verbetering van de ouderenzorg en christelijk onderwijs. Je kunt moeilijk op GroenLinks, de PVV, de SP en de CU tegelijk stemmen. Als je voor één van die vier kiest, win je misschien op een handjevol punten, maar verlies je op een aantal andere punten. Een irritante patstelling die maakt dat steeds meer kiezers gaan zweven en met hun uiteindelijke keuze voor één partij nooit tevreden kunnen zijn. Om over het gebrek aan concrete politieke resultaten nog maar te zwijgen. En door partijpolitiek komen ook lang niet altijd de beste mensen op bestuursposten terecht.
De laatste tijd gaan daarom steeds meer stemmen op voor een nieuw kiesstelsel. Een van de pleitbezorgers, opiniepeiler Maurice de Hond, schreef al eens een essay waarom het parlementair ontwerp van Thorbecke hard aan vervanging toe is. Filosoof Evert-Jan Ouweneel (zoon van onze Onderwijzer des Vaderlands) werkte het verder uit in een concrete opzet. Zijn insteek: weg met de partijpolitiek die nog uit de tijd van de verzuiling stamt; we kiezen voortaan op zes hoofdthema’s de beste kandidaat en de premier wordt rechtstreeks gekozen. Goed plan of niet? De discussie is open.
Veel te ingewikkeld. Geef gewoon iedereen drie stemmen en laat de rest hetzelfde.
Verrassend logisch eigenlijk als je er goed over nadenkt. Het komt veel dichter bij echte democratie en haalt veel nonsense uit de politiek. Ik denk dat het best eenvoudig is toe te passen. In Amerika stemmen mensen bij verkiezingen naast kandidaten ook op belangrijke thema’s.
Wie bepaalt wat de hoofdthema’s zijn? Hoe oordeel je als kiezer wie daarvoor de beste persoon is (heb je eigenlijk weer hetzelfde probleem als nu)?
Wie regelt de bijthema’s?
De premier kiezen? Dat wordt gewoon een populistische wie-ziet-er-het-beste-uit en wie-komt-het-beste-over-op-tv-campagne. Een premier moet wel wat meer in huis hebben dan dat.
Nee, bedankt. Het huidige systeem is misschien geen perfect systeem, maar wel de best mogelijke optie. Burgers moeten bovendien niet continue zeuren op ‘de politiek’, maar kunnen beter zelf de handen uit de mouwen steken om hun leefomgeving in wat voor opzicht dan ook beter te maken. Maar daar hebben we het dan weer te druk voor hè? We geven liever een ander de schuld van wat er allemaal mis is. Dat zal in zo’n nieuw stelsel heus niet veranderen.
Hmm, jaren geleden heb ik, in enigszins benevelde toestand in de kroeg met een vriend, vrijwel hetzelfde idee uitgedacht. Dit is echt zo’n prachtig, helaas onuitvoerbaar idee dat heel logisch en uitvoerbaar lijkt wanneer je aangeschoten en in goed gezelschap bent. Maar ik blijf er een voorstander van.
Eén aanvulling kwam in mijn versie nog ter tafel, eh, bar: je zou inderdaad op zes of zeven grote onderwerpen moeten kunnen stemmen, maar slechts drie of vier stemmen tot je beschikking moeten hebben. Je moet dan dus zelf ook nog een keuze maken welke onderwerpen jij het belangrijkste vindt om op te stemmen. Dit corrigeert enigszins de invloed van mediahypes en het ontbreken van electorale deskundigheid of interesse. Onderwerpen waar het grote publiek nauwelijks interesse voor of verstand van heeft (ik noem cultuurbeleid, milieu) zullen dan door de meeste mensen overgeslagen worden, waarmee de stem van mensen die het wél belangrijk vinden automatisch meer gewicht krijgt. Democratische deskundigheidsbevordering is het dus eigenlijk.
Briljant, nietwaar? En ik ben niet eens aangeschoten.
@Anton: briljant, in benevelde toestand heb ik ook altijd dat soort gesprekken dat op dat moment heel belangrijk en zinvol is en heel intelligent ook.
totdat je erachter komt dat je met een kamerplant in gepsprek bent…
Fijn, nog meer hijgerigheid. Politici moeten veel harder werken om macht te vergaren, dus zullen ze nog veel harder om aandacht gaan schreeuwen. Gevolg: nog mee geblaat, nog minder wol.
En inderdaad: wie bepaalt de belangrijke thema’s? Bovendien: juist een keus voor een one-issue-partij is ook een manier om een bepaalde urgentie van een thema aan te geven met je stem. Als je op Wilders stemt, zul je over het algemeen vinden dat integratie en islam dé bepalende zaken van onze tijd zijn, als je GroenLinks stemt milieu, enzovoort. Stemmen is ook een stukje agendering. Die functie verdwijnt met dit plan.
Daarnaast denk ik dat de opkomst alleen maar zal dalen als mensen voor meerdere stemmen moeten gaan bepalen wat ze vinden. Veel mensen vinden dat voor één stem al teveel werk, laat staan als ze dat op meerdere vlakken moeten doen.
@ Anton: Goed plan. Ik stem voor.
@ Meisje: Nee, dat zie je niet goed, dat wordt door dit plan juist versterkt. Het stemmen zelf kost hooguit ietsje meer tijd.
Ik vind het zelf ook vervelend om op één partij te moeten stemmen terwijl je weet dat zo’n partij vaak maar op enkele terreinen echt goed is.
het systeem van ouweneel zou wel wat dingen uitelkaar halen inderdaad
kortom PVV stem je omdat… euh… even denken…. misschien thematisch
maar ik neem aan dat ze toch niet die knakker echt als premier zouden willen hebben?
dan zou dus veiligheid deze aankomende verkiezingen meer nadruk krijgen
(want het is zo mega onveilig in nederland)
en zitten we niet straks met een geblondeerde MP
Waar blijft de totaalvisie dan, het antwoord op de vraag “waartoe zijn wij hier op aarde?”.
Uiteindelijk komt het toch weer neer op de centen (euro’s etc.) waarmee de mooie thema plannen betaald moeten worden. Volgens het EJO plan wordt dat gewoon visieloos onderhandelen en handje klap (n de wereldse zin van dit woord) om tot een vergelijk te komen.
Een stuk armoede bestrijding uitruilen tegen meer wegenaanleg; fors investeren in politie, kopvoddentax BOA’s en grensbewaking uitruilen tegen handhaving van WW en bijstandsuitkeringen etc. ….
Extreem goede thema verdedigers leiden zo tot extremiteiten in de samenleving.
Aardig (oud) idee, maar volgens mij is het eerder in een laboratorium dan in een kroeg bedacht. De pragmatische insteek getuigt namelijk van een nogal schrale opvatting van de taak van de overheid en daarmee van ons, lieve mensen…
De Raad voor het openbaar bestuur adviseerde vorige maand ter verbetering van de legitimiteit van bestuur:
1. Politiek bedrijven op basis van waarden en beginselen,
want meerjarenplannen en -programma’s zijn morgen al achterhaald.
2. Meer invloed van burgers op beleid en bestuurderskeuze,
want die hebben een (vaak ook gefundeerde) mening over dingen die hen aan gaan en zijn niet gediend van partijgeelleboog.
Dat tweede wordt met dit idee wel geregeld, maar het eerste verdwijnt helemaal uit beeld.
Volgens mij doet het daarmee geen recht aan wie we als totale lieve mensen zijn. We houden nou eenmaal ook van verhalen en willen ons niet slechts op mensen verlaten.
Die verhalen hoor je normaal gesproken aan de heerlijke volle werkelijkheid van de bar. Dat burgers calculerende wezens zijn die slechts punten willen scoren verzin je in een kil laboratorium.
@ salteau: Wat is dat verhaal dan? Kun je er één verwoorden? Er is namelijk geen enkel politiek verhaal waar ik warm van word. De tijd van ideologieën en de verzuiling is voorbij. Wie krijgt er nog kippevel van de internationale?
@ woody: Met het nieuwe systeem krijgen we in ieder geval geen Wilders als premier.
@Johan,
Wanneer zit je in welke bar?
De PVV probeert “een revival van (een perverse variant op) de joods-christelijke cultuur.”
Het CDA probeert “normen en waarden en samenwerken met je brave burgersmoel.”
De CU probeert “dienstbaarheid, vrijheid en duurzaamheid – en een boel braafheid.”
GG probeert “wonderbaarlijke transformatie..”
TRIN probeert “‘goud’ heb ik wel, geef me je zilver…” :-p
etc..
Bij verhaal denk ik dus aan een kernboodschap, of in smerige leiderschapstaal: visie en missie…
En sorry, maar ik geloof niet in de ideologie dat ideologieën voorbij zijn
Gewoooooooooooooooooooooooooon een republikeinse partij starten. Dat is pas vernieuwing!
Onzinnig plan.
Klinkt in eerste aanleg heel leuk allemaal, maar als je er wat dieper over nadenkt slaat het werkelijk nergens op.
Drie redenen waarom het niet werkt en niet goed is:
Oplossingen en thema’s moeten altijd als pakket worden aangeboden. Het moet een coherent geheel zijn. Dit evenwicht is absoluut noodzakelijk. Je kunt niet en-en willen. Heeft met schaarste van bijna alles te maken waar de politiek over moet gaan.
Voorstel van Ouweneel zorgt dat Nederland in de soep zal gaan draaien.
Geen issue-based politiek aub.
Reden twee: In Nederland is de burger de baas. Waarover? Over ALLES. Niet op 6 hoofdthema’s, maar ook alles wat daar tussen valt.
Met het idee van de thema’s ontken je dat politiek allesomvattend is.
Volgens dit idee wordt de kamer (en kabinet) een huis van problemen.
Reden drie: Veel te ingewikkeld. Dit kunnen mensen helemaal niet.
Ik vind het een goed plan. Ik vind het nu onmogelijk om te stemmen omdat elke partij ook dingen heeft waar ik het absoluut niet mee eens ben. Voor elke beslissing een referendum houden is ook zo’n gedoe… En nog meer splinterpartijen oprichten die op kleine puntjes van elkaar verschillen, dan lijkt het de kerk wel
klopt dit oude kies systeem werkt voor geen meter.
kijk ook nu weer een groenlinks die aan de macht wil komen, en even haar hantekening zet onder heel erg oneerlijke bezuinigingen.
dat is toch niet te geloven dat er zulke labile personen en partijen zulke onredelijke voorstellen in nog geen 24 uur even onder tekenen.
terwijl het geheel niet nodig is.
en dat alles alleen maar voor macht.
er moet gewoon een ander kies syteem komen waar het volk meer over te vertellen heeft.
ook nu lagen er meerdere bezuinigings voor stellen.
het volk had gewoon uit de voorstellen het beste voorstel moeten kunnen kiezen.
dan was gewoon iedereeen beter afgeweest.
want bij een kleine groep mensen 122.000 de quot, zit 50.000 miljard euro, en die leveren nagenoeg niets in met dit onder tekende voorstel door de domme gans sap.
dat is niet eerlijk en ook niet tegeloven.