Controverse rond de webvis

De uitreiking van de gouden webvis van de IKON en de PKN voor de beste gristelijke website van Nederland werd gekenmerkt door controverse. Goedgelovig.nl wílde de vis in eerste instantie niet (had zichzelf ook niet aangemeld), maar aanvaardde hem uiteindelijk na aandringen van de IKON tóch. Internetdeskundige Otto Sondorp kraakte de site op het moment suprême voor een volle zaal af, maar de jury koos eenduidig voor het statement dat Goedgelovig is: meer humor, satire en zelfrelativering in de kerk. De uitslag wordt inmiddels op diverse websites bekritiseerd en er dreigt zelfs een kleine internetgodsdienstoorlog tussen katholieken en protestanten.

De ’kanjer’ van de IKON Postcodeloterij 

Ongeveer drie weken geleden ontvingen we een e-mail van de IKON of we maar even langs wilden komen op 7 maart, want er was een geweldige kans van 6 op 20 dat we in de prijzen zouden vallen. Alsof onze eigen Henny Huisman ons uitnodigde voor deelname aan de Postcodeloterij. We mailden terug dat we het gebaar (erkenning van het satirische genre) waardeerden, maar niet naar de uitreiking van deze ‘kanjer’ zouden komen. De IKON nam daar geen genoegen mee en stelde met klem dat het toch wel erg waarschijnlijk was dat Goedgelovig.nl een prijs zou winnen en dat het dan wel wat armoedig zou zijn als er niemand aanwezig was om ‘m in ontvangst te nemen. Na nog wat gevlei, een beroep op onze morele verantwoordelijkheid en een paar duimschroeven, gaf de redactie zich toch gewonnen. Alleen acceptatie van de webvis zou een einde kunnen maken aan het stalken. Bovendien was het een uitgelezen kans om onze missie nog eens onder de aandacht van het grote publiek te brengen. Nee, niets menselijks is ons vreemd.

Een uitverkoren reageerder staat op

De vraag was: wie konden we dat varkentje laten wassen? De redactie riep in allerijl op tot een bidstonde en daarin openbaarde de HEERE ons persoonlijk dat één van onze reageerders al in de moederschoot was uitverkoren om de vissenprijs in ontvangst te nemen. Niemand minder dan debutler zou Goedgelovig bij dit hoogtepunt in 2008 vertegenwoordigen. Debutler mailde terug: “Ik heb gepoogd om tussen alle andere stemmen in mijn hoofd, eh, van de wereld, die ene stem van de geest van humor te ontwaren en het is mijn geloof dat de HEERE hier zijn bestemming voor mij heeft geopenbaard. Of ik ben gewoon erg mediageil en er altijd op uit om voor publiek, camera’s en dergelijke te verschijnen. Maar dat doe ik uiteindelijk voor de HEERE! Natuurlijk. Zeker! Dus, met zichtbare dankbaarheid, en gepaste hoogmoed, neem ik jullie uitnodiging om in naam van Goedgelovig de Vis aan te nemen aan!”

De uitreiking: hoezo controversieel?

Zo gezegd, zo gedaan: Debutler trad op als ‘onze man in Havana’ en toog op vrijdagmiddag gekleed in zijn Judas Jeans naar de webvissenuitreiking in Utrecht. Het gezouten verslag van deze bijeenkomst heeft u inmiddels op deze site kunnen lezen. Hoogtepunt was natuurlijk het optreden van internetdeskundige Otto Sondorp die Goedgelovig met zichtbaar plezier de grond in boorde. De term ‘humor’ past misschien op een Joodse site, vond hij, maar zeker niet op Goedgelovig, het summum van nietszeggendheid, een site die nooit zou mogen winnen. 

Het tweede schrikmoment kwam vlak nadat synodevoorzitter ds. Gerrit de Feijter kunstenares Mirjam Sloots uitgebreid had geprezen voor haar webvissculptuur. Datzelfde kunststukje werd zodra het in handen van debutler viel omschreven als “kitscherig glimding.” Hoe durft ie, de ondankbare hond.

Toen juryvoorzitter Marloes Keller bekend maakte dat Goedgelovig er met de hoofdprijs in de categorie particulieren vandoor ging, steeg er enige verontwaardiging in de zaal op. Ja, het is een enigszins controversiële keuze, zei ze met gevoel voor understatement. Maar het kwaad was al geschied. Debutler hield een gepeperd bedankpraatje waarvan enkele aanwezige heilige koeien in de zaal acuut zure melk kregen. Bij de borrel bleek opnieuw dat de uitkomst voor sommigen ronduit schokkend was, en nu op de derde dag, raken verschillende sites er nóg niet over uitgepraat.

Kritiek en discussie onder de verliezers

Medewinnaar Stichting Oikos plaatste op haar eigen site het door de IKON uitgegeven persbericht, waarin Goedgelovig.nl keurig werd weggecensureerd. Het goede werk van een serieuze organisatie voor ontwikkelingssamenwerking is blijkbaar niet gebaat bij het noemen van satirische websites. Boele Ytsma van Zoekend Geloven, ook genomineerd maar niet in de prijzen gevallen, geeft heel sportief zijn felicitaties. Hij schrijft op zijn weblog grote moeite te hebben met de anonimiteit van Goedgelovig.nl, maar is eigenlijk nog steeds een beetje gepikeerd dat we zijn favoriete predikant niet hebben erkend om zijn constructieve bijdrage aan het Koninkrijk Gods: ontkennen dat God bestaat. 

Naar aanleiding van een bijdrage in de zaterdageditie van Trouw wordt ook gediscussieerd over de keuze van de jury. Eerder meldde jurylid Lodewijk Dros al in zijn eigen krant dat het niveau van de inzendingen door de band genomen onder de maat was. ”Je zou wensen dat niet iedereen met een stopcontact zijn website in zou sturen. Met moeite hebben we er tweemaal tien nominaties uit kunnen persen.” 

Het meest zuur reageren de makers van de katholieke portal Isidorusweb. Het is doorgestoken kaart, lijken ze te suggereren: de IKON heeft Goedgelovig gewoon voorgetrokken en alle winnaars zijn protestants, dat is in strijd met het oecumenische karakter van de prijs. Bovendien menen ze dat Goedgelovig uitgesproken anti-katholiek is omdat we de RK Kerk wel eens op de hak nemen. Dat we zo’n beetje álle kerken wel eens op de hak nemen (inclusief de PKN), ontgaat ze blijkbaar. Jongens, lekker in je eigen kokertje blijven zitten, da’s heel oecumenisch.

Reli-nieuwssite News4all, die zich erop laat voorstaan “open en onbevooroordeeld” te publiceren, heeft nog nooit van journalistieke principes als hoor- en wederhoor gehoord en pent de uit hun context gelichte citaten van de critici gewoon braaf over. Puur toeval dat News4all zelf ook meedong naar de Webfish Award en natuurlijk niet in de prijzen viel. Wie de site even bezoekt begrijpt wel waarom. Het is nogal wonderlijk dat ze voor dit journalistieke en religieuze allegaartje dat voor zeker de helft uit Google Ads en externe feeds bestaat 180.000 euro subsidie van het Stimuleringsfonds voor de Pers hebben gekregen.

Goedgelovig huurt extra nazorgcapaciteit in

Iedereen die teleurgesteld, boos of anderzins verdrietig is over de gang van zaken, kan vandaag nog terecht op onze afdeling Nazorg. We hebben extra capaciteit ingehuurd, en de lijnen staan nu 24 uur per dag open.

De foto die IKON-fotograaf Sjoerd Mouissie maakte van Debutler, laat wellicht zien wat er aan de hand is: Goedgelovig, de site die met BN’er Erasmus (een tijdgenoot van Luther) stelt dat “satire de weg baant voor reformatie”, gaat er tegen wil en dank met de prijs vandoor, terwijl de kardinalen afgunstig en streng vanaf het projectiescherm naar deze ongehoorde vertoning kijken. Op de achtergrond de net door de Rooms-Katholieke Kerk gerehabiliteerde Maarten Luther, die precies snapt wat er aan het handje is. “I’ve seen it, I’ve been there, I bought the Judas Jeans T-shirt.” Nu kan Goedgelovig ook 500 jaar wachten op eerherstel.